WikiTurk
Editor Login | Register
Ekle

> Bilgi Rehberi > Bankacılık

APT II
(Date : 30.06.2008 23:46:07)
imageimageimage %13


İMKB Hisse Senetleri Piyasası’nın İşleyişi


 Reklam





Alım Satım İle İlgili Genel Kurallar

Hisse Senetleri Piyasasında İşlem Gören Menkul Kıymetler

Hisse senetleri, Borsa Yatırım Fonu Katılım Belgeleri ve hisse senetlerinden ayrı olarak da menkul kıymet sıfatına sahip olan rüçhan hakkı kuponları piyasada işlem görmektedir.

Şirketlerin ana sözleşmelerine dayanarak, belirli grup hisse senetlerine farklı oranda kâr payı (temettü) dağıtmaları, farklı oy kullanım hakkı tanımaları veya farklı zamanlarda yapılan apel ödemeleri söz konusu olduğunda ise, aynı şirketin farklı özellikte hisse senetleri oluşmakta ve her bir grup hisse seneddi için ayrı pazar açılmaktadır.

Ayrıca, işlem gören hisse senetlerinin "Yeni" olarak adlandırılan tertiplerinin bulunması durumunda, Hisse Senedi Piyasasında yeni hisse senetlerine ayrı sıra açılmaktadır. Eski hisse senedi sırası için geçerli olan kurallar yeni hisse senedi sırası için de geçerlidir.

 

Hisse Senetleri Piyasası’nda Fiyatların Oluşum Yöntemi

Öncelik Kuralları

Verilen bir emrin karşı bir emir tarafından karşılanması sırasında, sistemin uyguladığı bir takım işlem kuralları vardır. Hisse senedi almak veya satmak isteyen üye temsilcisi, bir emrin içermesi gereken tüm bilgileri bilgisayar aracılığıyla sisteme aktarır. İşlemler hisse senetleri piyasası için belirlenen öncelik kurallarına uygun şekilde sistem tarafından otomatik olarak gerçekleştirilir. Bu kurallar, fiyat ve zaman önceliği kurallarıdır. Emirlerin işlem görme sıralamasında ilk önce fiyat, fiyatın aynı olması durumunda zaman önceliğine bakılmaktadır.

a.) Fiyat Önceliği

Daha düşük fiyatlı satış emirlerinin, yüksek fiyatlı satış emirlerinden; daha yüksek fiyatlı alım emirlerinin, düşük fiyatlı alım emirlerinden önce işlem görmesini sağlayan öncelik kuralıdır.

b.) Zaman Önceliği

Girilen emirlerde fiyat eşitliği olması halinde, sisteme zaman açısından daha önce kaydedilen emrin daha önce işlem görmesini sağlayan öncelik kuralıdır.

Emir İyileştirilmesi-Kötüleştirilmesi Kavramları

Emir iyileştirilmesi kavramı alış emirleri için emrin fiyatının yükseltilmesi, satış emirleri için ise emrin fiyatının düşürülmesi anlamına gelmektedir. Emir iyileştirilmesi hisse senedinin işlem sırasının geçici olarak kapalı olduğu durum haricinde istenilen her an yapılabilir.

Emir kötüleştirilmesi kavramı alış emirlerinin fiyatının düşürülmesi, satış emirlerin fiyatının yükseltilmesi anlamına gelmektedir. Emir kötüleştirmesi ancak Açılış seansı emir toplama aşamasında, işleme geçici olarak kapatılan hisse senedinde veya emrin sisteme girilen son emir(sisteme giriş saati açısından bakılır, alış ve satış tarafındaki emirler kendi içerisinde ayrı olarak değerlendirilir) olması durumunda yapılabilir.

İşlem Yöntemleri

IMKB Hisse Senetleri Piyasası’nda “Açılış Seansı-Tek Fiyat” ve “Sürekli Müzayede Sistemi-Çok Fiyat” yöntemleri kullanılır. Hisse Senetleri Piyasası’nda işlemler gün başında yapılan açılış seansında “tek fiyat” yöntemi ile belirlenirken arta kalan diğer sürelerde “çok fiyat – sürekli müzayede “ sistemi kullanılır.

Sürekli Müzayede-Çok Fiyat yöntemi

Sisteme gönderilen alış ve satış emirlerinin seans boyunca farklı fiyat seviyelerinde eşleşebilmesi, dolayısıyla aynı seans içinde farklı işlem fiyatlarının oluşması nedeniyle bu yönteme “Sürekli Müzayede -Çok Fiyat Yöntemi” denir. Bu yöntemde emirler sisteme girildiği anda karşı taraftaki (örneğin alış emri giriliyorsa satış tarafı) emirler sistem tarafından kontrol edilerek girilen emrin fiyatı karşı tarafta beklemekte olan emirlerin fiyatlarıyla kesişiyorsa hemen işlem gerçekleştirilir.

Açılış Seansı

Belirli bir zaman dilimi boyunca emirlerin herhangi bir eşleşme yapılmaksızın Alım-Satım Sistemi’ne (Sistem) kabul edildiği ve bu süre sonunda en yüksek miktarda işlemin gerçekleşmesini sağlayan tek bir fiyat seviyesinin (Açılış Fiyatı) hesaplanarak, tüm işlemlerin bu fiyat seviyesinden gerçekleştirildiği tek fiyat yöntemiyle çalışan özel bir seans uygulamasıdır.

Açılış Seansı İşleyiş Esasları

Açılış Seansı, belirli bir zaman dilimi boyunca emirlerin herhangi bir eşleşme yapılmaksızın Alım-Satım Sistemi’ne (Sistem) kabul edildiği ve bu süre sonunda en yüksek miktarda işlemin gerçekleşmesini sağlayan tek bir fiyat seviyesinin (Açılış Fiyatı) hesaplanarak, tüm işlemlerin bu fiyat seviyesinden gerçekleştirildiği tek fiyat yöntemiyle çalışan özel bir seans uygulamasıdır.

 

Açılış seansı temel olarak iki aşamadan oluşur:

 

1.Emir toplama: Bu süre zarfında emirler Sistem’e iletilir ve öncelik kurallarına göre sıralanır. Eşleştirme yapılmaz.

 

2. Açılış fiyatının belirlenmesi ve açılış işlemlerinin gerçekleştirilmesi: Bu süre zarfında Sistemde yer alan alış-satış emirleri üzerinden yapılan değerlendirme ile açılış fiyatı belirlenir ve fiyat-zaman önceliği açısından uygun durumda olan emirler, karşılığında yeterli miktarda emir bulunması şartıyla, açılış fiyatından işleme dönüşür.

Açılış seansı sadece belirli bir piyasa (Ulusal, İkinci Ulusal vs.) ve/veya özellik kodundaki (Eski, Yeni vs.) hisse senetlerinin tamamı için toplu olarak gerçekleştirilebileceği gibi sadece belirli bir hisse senedi için de gerçekleştirilebilir.

 

 

 



--------------------------reklam--------------------------

------------------------------------------------------------











Derecelendir
Kaynak http://www.imkb.gov.tr/yayinlar/spkilavuzu.htm
İçerik İhbarı


duzceninsesi.com.tr

Open Source Document Project AUP&TOS