WikiTurk
Editor Login | Register
Ekle

> Bilgi Rehberi > Elektrik & Elektronik

APT II
(Date : 04.07.2008 22:42:33)
imageimageimage %5


Alçak Gerilim Panoları


 Reklam



1. GENEL

1.1. Konu ve Kapsam

OG/AG Dağıtım Transformatörlerinden A.G dağıtım şebekelerini beslemek için kullanılacak metal mahfazalı AG Dağıtım Panolarının tasarımı, imali ve deneylerini kapsar.

1.2. Standartlar

Bu kapsamdaki A.G. Dağıtım Panoları ve panoda kullanılacak elektrik cihazı ve malzemeleri, aşağıdaki Türk Standartları (TS) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) Standartlarının yürürlükteki en son baskılarına uygun olarak tasarımlanacak, imal edilecek ve deneyden geçirilecektir.
STANDART NO
(TS)
STANDART NO
(IEC, EN)
STANDART ADI
TS 3367 IEC 60439-1 A.G. Anahtarlama ve Kontrol Düzenleri
TS EN 60947-1 IEC 60947-1 Havada açılan alçak gerilim anahtarları (şalterleri), ayırıcıları, ayırıcılı anahtarlar ve anahtarı - eriyen telli sigorta birleşik üniteleri - Genel Kurallar ve Deney Metotları.
TS EN 60947-2 IEC 60947-2 Alçak gerilim anahtarlama düzenive kontrol düzeniBölüm:2 Devre Kesicileri
TS 5955 IEC 60947-3 Havada açılan alçak gerilim anahtarları (şalterleri), ayırıcıları, ayırıcılı anahtarlar ve anahtarı - eriyen telli sigorta birleşik üniteleri.
TS 86EN 60269-1 IEC 60269-1 Sigortalar-Alçak Gerilimli- Bölüm:1 Genel Kurallar
TS EN 60269-2 IEC 60269-2 Endüstride Kullanılan Eriyen Telli Alçak Gerilim Sigortaları (Bıçaklı sigortalar)
TS EN 60269-3 IEC 60269-3 Eğitimsiz kişiler tarafından kullanılan sigortalar için ilave kurallar (Ev ve benzeri yerlerdeki uygulamalar için sigortalar- D Tipi Sigortalar)


STANDART NO
(TS)
STANDART NO
(IEC, EN)
STANDART ADI
TS 5018 EN 60898 Anahtarlı Otomatik Sigortalar
TS EN 61036   Sayaçlar – Alternatif akım statik vatsaat metreler – Aktif enerji için
TS 5590EN 60051-2   Elektriksel Ölçü Aletleri ve aksesuarları – Doğrudan harekete geçen analog göstergeli Bölüm:2 Ampermetreler ve Voltmetreler
TS 3033 IEC 60529 Mahfazaların Koruma Derecelerinin Sınıflandırılması
TS4313 ASTMD 3359 Bantla Metalik Yüzeylere Yapışma Derecesinin Tayini

Eşdeğer başka standartlar kabul edilebilir. Bu durumda, teklif sahipleri anılan standardın İngilizce ya da Türkçe kopyasını teklifleriyle birlikte verecektir.

1.3. Yönetmelikler

Panolarının tasarımı ve imalinde;
. "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği",
. "Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği",
. "Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği"nin
yürürlükteki en son baskılarının ilgili hükümlerine uyulacaktır.

1.4. Çalışma Koşulları

Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe, sipariş konusu Panolar aşağıda belirtilen çalışma koşullarında kullanılmaya uygun olacaktır. Tablo -1-

KULLANMA YERİ BİNA İÇİ (Dahili) BİNA DIŞI (Harici)
Yükselti Aksi belirtilmedikçe 2000 metre
Ortam sıcaklığı (°C) . .

· En çok

40°C 40°C

· 24 saat içinde ortalama

35°C 35°C

· En az

-5°C -40°C
Kirlilik Derecesi 2 3
En yüksek güneş ışınımı - 500 W/m²
Bağıl nem + 40°C"da %50 + 25°C"da %100
+ 20°C"da %90 -
Buzlanma - Sınıf 10, 10 mm
Yer sarsıntısı

· Yatay ivme

0,5 g 0,5 g

· Düşey ivme

0,4 g 0,4 g

2. ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER

Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe, Panolar aşağıda belirtilen elektriksel özelliklere uygun olacaktır.

2.1. Anma Değerleri Tablo -2-

Anma frekansı 50 Hz
Ana bara anma akımı Bağlanacağı trafonun gücüne göre.
Anma çalışma gerilimi 231/400 V3 (üç) faz, 4 (dört) telli sistem
Sistem topraklaması Doğrudan topraklı
Anma yalıtım gerilimi 690 V-etken
Anma Darbe Dayanım Gerilimi, kV (Uimp) 12
Şebeke Frekanslı Deney Gerilimi, kV (50 Hz, 1 dak.) -
· Faz toprak arası 10
· Fazlar arası 2,5

- Anma akımları; Tablo -3a-

Transformatörün gücü(kVA) 50 100 160 250 400 630 800 1000 1250
Ana bara anma akımı (Amper) 80 160 250 400 630 1000 1250 1600 2000
Giriş Ünitesi anma akımı(Amper) 80 160 250 400 630 1000 1250 1600 2000

- Pano girişinde beklenen (prospective) en yüksek kısa devre akımları; Tablo -3b-

Transformatörün gücü(kVA) 50 100 160 250 400 630 800 1000 1250
Etken değer (kA) 2 4 6 9 15 23 19 24 30
Tepe değeri (kA) 5 10 15 22 37.5 57 48 60 75
Cos j 0.7 0.7 0.5 0.5 0.3 0.25 0.25 0.25 0.25

2.2. Elektriksel Düzenleme ve Donanımı

Panolar, aksi belirtilmedikçe, EK: 1’de yer alan tek hat şemalarına uygun olarak donatılacak ve aşağıda belirtilen ana ve yardımcı devreler tesis edilecektir. Bunlar;

- Bir adet Ana Giriş,
- Tek hat şemasında belirtilen sayıda üç fazlı besleme çıkışları,
- Bir adet üç fazlı Sokak Aydınlatma Çıkışı,
- Bir adet tek fazlı iç ihtiyaç çıkışı,
- Ölçü devreleri
2.3 Tipler

Aksi belirtilmedikçe güçlerine göre pano tipleri aşağıdaki gibi olacaktır.

- DAHİLİ TİP
(Kaide tip)
HARİCİ TİP
Direk tipi Kaide tipi
PANO GÜÇLERİ(kVA) 250 50 50
400 100 100
630 160 160
800 - 250
1000 - 400
1250 - -

DİREK TİPİ: Trafo direğine tesis edilmiş profilden yapılmış bir mesnede montaj edilen Pano.
KAİDE TİP: Harici tiplerde betondan ya da profilden yapılmış bir kaide üzerine, dahili tiplerde ise kablo kanalı üzerine montaj edilen Pano.

3. TASARIM VE YAPISAL ÖZELLİKLER

3.1. Genel

i) Tasarım ve imalat, ilgili standartlara uygun olarak, en yeni teknik uygulamalar ve en iyi işçilikle yapılacak ve güvenlik faktörleri en geniş şekilde dikkate alınacaktır.

ii) Panolarının yapımında kullanılan bütün malzemeler, kullanım yerine ve amacına uygun, normal çalışmada karşılaşılabilecek her türlü mekanik, termik, elektrik zorlamalara ve nem etkilerine dayanıklı bir yapıda olacak ve hiçbir arıza ve kusuru bulunmayacaktır.

iii) Panolarda kullanılan cihazlar, şartnamede belirtilen özelliklerde ve ilgili standartlara ve/veya teknik şartnamelere uygun olacaktır

iv) Pano içindeki cihazlar; tamir, bakım, ayar ve kullanım kolaylığı göz önüne alınarak montaj plakası veya rafına yerleştirilecektir.

v) Dış bağlantı terminallerine kolayca erişilebilecek, kablo bağlantıları kolay ve güvenle yapılabilecektir.

vi) Panolar profilden yapılmış taşıyıcı bir karkas üzerine tesis edilecektir.

vii) Direk Tipi panolar hariç olmak üzere diğer panoların altı, kablo giriş ve çıkışları için açık olacaktır.

viii) Panoların arkası kapalı olacaktır.

ix) Panoların imalatında kullanılacak tüm cıvatalar en az 8x8 kalitesinde olacaktır.

3.2. Koruma Derecesi

Gerilimli bölümlere erişilmesine, katı cisimlerin girmesine ve su sızmasına karşı pano mahfazası IEC 60529"a göre en az aşağıdaki koruma derecelerini sağlayacaktır.

- Bina içi (dahili) : IP 2X
- Bina dışı (harici) : IP 54

NOT: Koruma dereceleri tabanı açık panolarda taban hariç diğer bölümler içindir.

3.3. Sıcaklık Artışı (Isınma)

Panoların tasarımı, iletken kesitleri ile cihaz karakteristiklerinin seçiminde; çevre sıcaklıkları ve güneş ışınımı gibi dış etkenlerle, pano içindeki cihazlar, baralar, kablolar ve akım taşıyan diğer parçalarda, güç kayıpları nedeniyle oluşacak sıcaklık artışları dikkate alınacaktır.

Sıcaklık artış sınırlarının denetlenmesi deneyinde pano içerisinde ölçülen sıcaklık artışı değerleri, IEC 60439-1, Tablo III"de verilen değerleri aşmayacaktır.

3.4. Kısa Devre Dayanımı

Panoların tasarımı ve cihazların seçiminde Tablo:3"de belirtilen kısa devre akımları dikkate alınacak ve panolar anma kısa devre akımlarında oluşacak termik ve dinamik zorlamalara dayanacaktır.

3.5. İç Ark Dayanımı

Pano içinde ark oluşumunu önleyici ve süresini kısaltıcı önlemler alınacaktır. Küçük bir olasılıkla dahi olsa, oluşabilecek bir iç ark durumunda insanların korunması için, mümkün olan en yüksek koruma sağlanacaktır.

3.6. Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma

Normal çalışma koşularında gerilimli çıplak iletkenlere yanlışlıkla doğrudan dokunmayı, normalde gerilim altında olmayan fakat bir arıza durumunda gerilim altında kalabilen çıplak metal bölümlere dokunmada canlıların zarar görmelerini önlemek için standartlarda belirtilen koruyucu önlemler alınacaktır.

Elektrik çarpmasına karşı alınacak koruma önlemleri en az aşağıdakileri kapsayacaktır.

3.6.1. Normal İşletmede Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma

Panolarda, kumandanın yapılacağı ön yüzde, normal işletmede gerilimli çıplak iletkenlere yanlışlıkla dokunmayı önlemek için bütün güvenlik önlemleri alınacaktır. Bu amaçla engel/mania görevini görecek ön örtüler/kapaklar kullanılacaktır.

Görevli personel tarafından gerilimli durumda (pano enerji altında) iken ön yüzden;

- Anahtarlama cihazlarının açma ve kapama işlemleri,
- Sigorta değiştirme elemanlarının (buşon) değiştirilmesi,
- Salıcıların ayarı,
- Gösterge ve aydınlatma lambalarının değiştirilmesi,
- Göstergeli aletlerin okunması,

tehlike riski olmadan yapılabilecektir.

3.6.2. Arıza Durumunda Elektrik Çarpmasına Karşı Koruma

Pano içinde veya dış devrelerde meydana gelecek arızalarda, panonun ve cihazların gerilim altında kalabilecek bütün çıplak metal bölümlerine, dokunmada elektrik çarpmasına karşı Koruma Topraklaması sağlanacaktır.

i) Koruma Topraklaması; panonun metal bölümlerinin ve panoda kullanılan cihazların gerilim altında kalabilecek bütün çıplak metal bölümlerinin gerekli yerlerde koruma iletkeni (PE) kullanılarak pano içinde tesis edilecek topraklama barasına elektriksel sürekliliği ile sağlanacaktır.

ii) Panonun metal bölümlerinin (kapı, kapak, örtü, v.b diğer metal bölümler) elektriksel sürekliliği, söz konusu metal bölümlere elektrik deşarjı yöntemi ile çakılmış en az M6 ölçüsünde paslanmaz cıvatalar ile her iki ucuna pabuç takılmış uygun kesitte sarı-yeşil bükülgen kablolar ile yapılacaktır. Bu irtibat sırasında kablo pabucu çakma cıvatalara iki somun ve pul arasına yerleştirilecektir.

NOT: Çakma cıvata yerine normal cıvata kaynak edilmesi ile paslanmaz dışında bir malzemeden yapılmış cıvata ve somunlar (kaplama yapılmış olsa dahi) kabul edilmeyecektir.

iii) Koruma devresinin elektriksel kesiksizliği doğrudan veya koruyucu iletken yardımıyla yapılan etkin bağlantılarla sağlanacak ve bazı cihazlar mahfazadan çıkarıldığında geri kalan kısım için koruyucu devrenin sürekliliği kaybolmayacaktır.

iv) Varsa metalden yapılmış kumanda kolları ve cihazların metal bölümleri güvenli ve sürekli olarak koruma devresine bağlı kalacaktır.

v) Mahfazanın metal bölümlerini mekanik olarak birleştirmede kullanılan yöntemler sürekli ve iyi bir iletkenlik sağlayacak ve akacak toprak arıza akımına dayanacak kapasitede olacaktır. İzli rondela kullanılarak koruma devresinin elektriksel sürekliliği sağlanacaktır.

Pano içindeki taşıyıcı profiller, montaj plakaları gibi tüm iç montaj konstrüksiyon elemanları galvanizli saçtan imal edilecek ve boyanmayacaktır.

vi) Panonun alt bölümünde gerek koruma iletkenleri gerekse zırhlı veya siperli kabloların topraklanmasını sağlamak için en az 20x3 mm² kesitte elektrolitik bakırdan yapılmış en az 3 mikron kalınlığında kalay ile kaplanmış bir Topraklama Barası bulunacaktır. Topraklama Barası ile Topraklama Terminalinin elektriksel sürekliliği en iyi şekilde sağlanmış olacaktır.

vii) Koruyucu devrede kullanılacak iletken kesitleri IEC 60439-1, Madde 7.4.3.1.7"de belirtildiği şekilde hesaplanacak ve koruyucu devrenin bütün bölümleri, panoda meydana gelecek arızada oluşabilecek en yüksek termik ve dinamik zorlamaya dayanacaktır.

3.7. Açıklıklar, Atlama Aralığı ve Tırmanma Mesafeleri

i) Panodaki cihazlar arasında, cihazların kendi standartlarında belirtilen açıklıklar bulunacak ve bu açıklıklar normal çalışma koşullarında değişmeyecektir. Cihazlar, ilgili çalışma koşulları dikkate alınarak, standartlarda belirtilen atlama aralığı ve tırmanma mesafesi koşullarını sağlayacak şekilde monte edilecektir.

ii) Baralar, cihazlar arası bağlantılar ve kablo pabuçları gibi gerilimli çıplak iletkenler ve
terminaller için yaklaşım aralıkları ve tırmanma mesafeleri, en azından bunların bağlandıkları cihazlar için belirtilen değerleri sağlayacaktır. Kısa devrelerde baralar ve çıplak bağlantılar arasındaki açıklıklar kalıcı olarak azalmayacaktır.
3.8. Mahfaza ve Bölümleri

i) Mahfaza aşağıdaki özelliklerde olacaktır.

- Mahfazanın tipi : Metal
- Dış tasarım : Dolap tipi
- Montaj şekli : Kaide tipi, Direk Tipi
- Koruma derecesi : Madde 3.2."de belirtildiği gibi

ii) Panoların temel yapısı (iskeleti); en az 2 mm. galvanizli sacdan imal edilen dikey ve yatay profillerin bağlantı elemanları ile bir araya getirilmesi ile oluşacaktır. Kapı ve kapaklar en az 2 mm. galvanizli sacdan imal edilecek ve pano iskeletine cıvata, somun gibi bağlantı elemanları kullanılarak montaj edilecektir. Kapı ve kapakların taşıyıcı işlevi olmayacaktır. Kaynak kullanılarak yapılacak birleştirmeler kabul edilmeyecektir.

Galvanizli plaka sacdan yapılmış bükümlü profillerden oluşturulacak pano gövdesi de kabul edilecektir.

3.8.1. Çatı

i) Harici tiplerde çatı, yağmur sularının kolayca akması için en az 50 en çok 150 eğimli olacaktır. Çatının dört tarafında gövdeden dışarı taşacak şekilde saçak oluşturulacaktır. Bu saçak, suyun süzülerek içeri girmesini engelleyecek şekilde ters açıya sahip olacaktır.
Kapı açıldığında conta üzerinde birikmesi muhtemel suyun içeri boşalmasını engellemek için ters açıya sahip ayrıca bir eşik daha bulunacaktır. Kapının contası bu eşik üzerine basacaktır.

ii) Dahili tiplerde çatı kapak şeklinde düz olacaktır.

iii) Panoların kolayca kaldırılabilmesi için çatının üst kısmında uygun sayıda taşıma halkası/köşebenti bulunacaktır.

3.8.2. Kapılar

i) Kapı sadece “harici” tip panolarda bulunacaktır.

ii) Kapılar panonun genişliğine bağlı olarak bir veya iki kanatlı, menteşeli ve kilitlenebilir tipte olacaktır. Menteşeler dışarıdan ulaşılamayacak şekilde gizli olacaktır. Pano yüksekliği ne olursa olsun kapı başına en az 3 (üç) adet menteşe kullanılacaktır. Menteşeler, kapı açık veya kapalı konumda iken aşağıdan kaldırıldığında serbest kalmayacak şekilde olacaktır.

iii) Kapılar, burulma, eğilme ve kasılmaya karşı dayanıklı sağlam bir yapıda olacak ve kasa üzerinde sızdırmazlık sağlayacak şekilde eşiklere dayanacaktır. Kapı kenarları su ve toz girmesine karşı, ısı ve dış etkenlere dayanıklı tek parça ve ek noktası bulunmayan poliüretan dökme veya hava yastıklı lastik contalarla donatılacak ve pano üzerinde bütün temas yüzeylerine dayanacak şekilde kapanacaktır.

Contanın işlevini sağlıklı bir şekilde gerçekleştirebilmesi ve kapak yüzeyinin düzlemsel davranmasını sağlamak amacıyla kapı içlerine kuvvetlendirici profiller sabitlenecektir.

iii) Kapılar çalışmayı önlemeyecek şekilde, en az 120° açılacak ve harici tiplerde açık durumda kalmasını sağlayan, rüzgar basıncına dayanıklı bir durdurma düzeniyle donatılacaktır.

iv) Kapıların alt kenarları en az 5 cm yüksekte olacaktır.

v) Kapı kolları ve kilitleme düzeni, yağmur ve kar sularının kilide ulaşmasını önleyecek biçimde olacaktır. Ayrıca gerektiğinde asma kilit takmaya uygun bir düzen bulunacaktır.

vi) Çift kanatlı kapılarda kanatlardan biri diğerinin üzerine binecektir. Altta kalan kanat diğeri kapanmadan önce içten üst ve alt noktadan sürgülenerek sabitlenecektir. Üstteki kanat kapandığında contası alt kapağın oluşturduğu eşik üzerine basacak ve üç noktadan (üst/orta/alt) kilitleme sağlayacaktır.
3.8.3. Ön Örtüler/Kapaklar

i) Ön yüzde enerjili bölümlere doğrudan teması engelleyecek Ön Örtü/Kapak bulunacaktır. Harici tiplerde Ön Örtü/Kapak, kapı arkasında yer alacaktır. Ön Örtü/Kapak, enerjili bölümlere doğrudan teması engelleyeceği gibi anahtarlama düzenlerinde oluşan arklara karşı da koruma sağlayacaktır.

ii) Ön Örtü/Kapak üzerine ana anahtarlama elemanları (AG Kesici, Sigortalı Yük Ayırıcısı ile besleme çıkışlarında kullanılacak Anahtarlı Otomatik Sigortalar) hariç diğer anahtarlama elemanları ve ölçü aletleri montaj edilebilecektir.

iii) Ön örtüler/kapaklar menteşeli/cıvata bağlantılı olacak ve açıldığında pano içinde yer alan cihazların montajı ve demontajı rahatlıkla yapılabilecektir.

3.8.4. Havalandırma

i) Sıcaklık artışı ve terlemeyi önlemek için pano içinde yeterli havalandırma sağlanacaktır. Bunun için panonun alt kısımlarında hava girişini, üst kısımlarında ise hava çıkışını sağlayacak şekilde Madde 3.2."de belirtilen koruma derecesini sağlayan havalandırma yarıkları/delikleri bulunacaktır.

ii) Harici tip Panolarda; havalandırma için kullanılacak havalandırma yarıkları/deliklerinden toz girişini önlemek için içerden takılıp çıkarılabilen filtreler bulunacaktır. Bu filitreler temizlik amacıyla kolayca takılıp çıkarılabilmesi için kasetler içerisine yerleştirilecektir.

3.8.5. Kablo Giriş ve Çıkışları

i) Aksi belirtilmedikçe panolarda kablo giriş ve çıkışları aşağıdaki tabloda belirtildiği gibi olacaktır.


ANA GİRİŞ ÇIKIŞLAR
HARİCİ TİP Kaide tipi Tabandan Tabandan
Direk Tipi Üst yan Üst yan veya alt yan
DAHİLİ TİP Kaide tipi Tavandan (Not:1, Not:4) Tabandan

NOTLAR

1. Dahili tip panolarda panoya giriş, pano üstünde açılacak pencereden 150 mm yüksekliğe kadar uzanan ana baralara kablo/bara irtibatı ile yapılacaktır. Pano üstünde açılacak pencere yalıtkan malzemeden yapılmış kapak ile kapatılacaktır.
2. “Taban”dan kablo giriş ve çıkışı yapılan panoların tabanı açık olacak ve kablo giriş-çıkışları için rakor tesis edilmeyecektir.
3. Direk tipi panolarda kablo giriş ve çıkışları için açılan deliklere su geçirmez özellikte alüminyum rakorlar takılacaktır.
4. Malzeme Listesinde belirtilmesi halinde Ana Giriş, tabandan olabilecektir.

ii) Dış bağlantılar için kullanılan bara ve kabloların, normal işletme ve kısa devre koşullarında bağlantı terminallerine zarar vermesini önlemek için pano içinde gerekli mesnetleme düzenekleri sağlanacaktır.

3.8.6. Panoların Zemine Bağlanması

3.8.6.1 Harici Tip Panolar;

- Kaide Tipi panolar ALICI tarafından yerinde yapılacak beton yada profilden bir kaide üzerine yerleştirilecektir. Bu amaçla panolara ait bazalarda, Panoların kaideye irtibatında kullanılmak üzere M12 civatalar ile yapılacak bağlantıya uygun kuvvetlendirilmiş 4 adet delik yer alacaktır.

- Direk Tipi panolar ALICI tarafından Trafo Direğinde profilden yapılacak bir kaide üzerine yerleştirilecektir. Bu amaçla panolara ait bazalarda, Panoların kaideye irtibatında kullanılmak üzere M12 civatalar ile yapılacak bağlantıya uygun kuvvetlendirilmiş 4 adet delik yer alacaktır.

3.8.6.2 Dahili Tip Panolar;

Dahili tip panolar, aksi belirtilmedikçe, kablo kanalı üzerine yerleştirilecektir. Bu amaçla panolara ait bazalarda, Panoların kaideye irtibatında kullanılmak üzere M 12 civatalar ile yapılacak bağlantıya uygun kuvvetlendirilmiş 4 adet delik yer alacaktır.

3.9. Panonun Düzenlenmesi

i) Panolar önden işletilmeye uygun olarak düzenlenecektir.

ii) Harici tip panolarda mahfazanın ön yüzünde kapı bulunacak, tüm elektriksel bağlantılar ve kabloların mesnetleme işlemleri ön yüzden yapılacaktır.

iii) Dahili tip panolarda kapı bulunmayacak ve tüm elektriksel bağlantılar ve kabloların mesnetleme işlemleri ön yüzden yapılacaktır.

iv) Madde 3.6.1. "de belirtilen işlemler, dahili tiplerde doğrudan panonun dışından, harici tiplerde ise panonun kapısı açıldıktan sonra yapılacaktır.

v) Cihazlar, normal çalışmada oluşan sıcaklık, elektrik atlamaları, elektromanyetik alanlar, titreşim gibi karşılıklı etkileşimden zarar görmeyecek biçimde yerleştirilecek ve bağlantıları yapılacaktır.

vi) Cihazlar ve dış bağlantı terminalleri; önden yapılacak montaj, kablaj, bakım ve değiştirme işlemleri için kolayca erişilebilecek şekilde yerleştirilecek ve cihazların kumandaları, sigorta elemanlarının değiştirilmesi işlemleri kolayca yapılacaktır.

Dış bağlantı için kullanılan çok damarlı kabloların, damarlarının ayrılması ve damarların uygun şekilde bağlanabilmesi için yeterli alanlar bırakılacaktır.

vii) Termik Manyetik Kesicinin (TMK) açık/kapalı pozisyonunu gösteren konumları ön örtü/kapak üzerinde işaretlenecektir. Kapalı konum için (I), açık konum için (0) sembolleri kullanılacaktır.

viii) Kumanda edilecek cihazların merkez eksenleri tabandan itibaren harici tip panolarda en az 0.3 m. dahili tip panolarda en az 0.4 m. yükseklikte, dış bağlantı terminalleri ise tabandan itibaren harici tip panolarda en az 0.2 m. dahili tiplerde ise en az 0.3 m. olacaktır.

ix) Sigortalı Yük Ayırıcılarında (SYA), ayırıcı açık konumda olmadıkça sigortalara erişilemeyecektir. (Dikey Sigortalı Yük Ayırıcıları için buna gerek yoktur.)

x) Besleme çıkışlarının belirtilmesi için ön örtü/kapak üzerinde etiket yuvaları bulunacaktır. (Besleme çıkışlarında Dikey Sigortalı Yük Ayırıcılı kullanılması halinde buna gerek yoktur.)

3.10. Pano İçi Bağlantılar

3.10.1. Genel

i) Akım taşıyan parçaların bağlantıları, normal çalışmada oluşan sıcaklık artışı, yalıtım malzemesinin eskimesi, elektrodinamik zorlamalar ve titreşimlerden zarar görmeyecek, termik genleşme, farklı metaller kullanılması halinde oluşabilecek elektrogalvanik etkiler dikkate alınacaktır.

ii) Akım taşıyan parçaların bağlantıları yeterli ve sürekli bir temas basıncı sağlayacak usullerle yapılacaktır.

iii) İki cihaz arasındaki bağlantıda ek ve lehimle birleştirme yapılmayacak, bağlantılar sabit terminaller üzerinden yapılacaktır. Kullanılan iletken tipine uygun olmayan terminaller için manşon ve pabuç gibi bağlantı parçaları kullanılacaktır.

Çok telli iletkenlere sahip kabloların bağlantıları için sıkıştırmalı tipte kablo pabuçları kullanılacaktır.

iv) İletkenler, zorunlu olmadıkça, yatay ve düşey olarak, aynı yönde giden bağlantı iletkenleri yan yana ve paralel olarak döşenecek ve dönüşler daire yayı biçiminde yapılacaktır. Yalıtılmış iletkenler, çıplak iletkenlere ve keskin kenarlara değmeyecek ve uygun şekilde tespit edecektir.

v) Pano içinde kullanılacak kablolar aleve ve ısıya dayanıklı özellikte olacaktır.

3.10.2. Ana Baralar

i) Ana baralar dikdörtgen kesitli elektrolitik bakır lamalardan yapılacaktır. Nötr barası kesiti faz barası kesiti ile aynı olacaktır. En az tek hat şemalarında belirtilen kesitlerde olması koşulu ile ana bara kesiti; panodaki sıcaklık artışı, kısa devrelerde meydana gelecek termik ve dinamik zorlamalar ve titreşimlere göre imalatçı tarafından farklı kesitlerde de seçilebilecektir.

ii) Aksi belirtilmedikçe baralar (nötr barası dahil) en az 3 mikron kalınlığında kalay ile kaplanacaktır.
iii) Baralar pano tabanına paralel veya düşey konumda olacak, gerekli sayıda mesnet izolatörleri ile tespit edilecektir. Mesnet izolatörlerinin tepe kuvveti, kısa devrede meydana gelecek dinamik kuvvetlere dayanacak kapasitede seçilecektir. (Oluklu/tarak tipi izolatör kullanılması halinde bunlar mesnetleme noktalarında çift olarak kullanılacaktır.)

iv) Aksi belirtilmedikçe fazlar; R fazı L1, S fazı L2 ve T fazı L3 ile işaretlenecektir.

v) Baralara açılan delikler ve cıvatalı bara bağlantıları DIN 43673 Part 1 ve 2’ye uygun olacaktır.

vi) Besleme çıkışlarında Dikey Sigortalı Yük Ayırıcılarının (DSYA) kullanılması halinde ana bara mesafeleri, IEC 60269-2-1 AMENDMENT 2 2002-01’e uygun olacaktır.

3.10.3. Ara Bağlantılar

i) Giriş ünitesindeki cihazlarla ana bara arasındaki bağlantılar, giriş ünitesi anma akımını taşıma kapasitesine sahip olacak ve pano girişinde beklenen en yüksek kısa devre akımının termik ve dinamik etkilerine dayanıklı olacaktır.

ii) Ana bara ile çıkış ünitelerindeki cihazlar arasındaki bağlantılar, dikdörtgen kesitli veya yuvarlak elektrolitik bakır iletkenlerle veya bakır iletkenli, çok telli, yalıtılmış kablolarla yapılacaktır. Kullanılacak iletkenlerin kesitleri; panonun düzenlenmesi, sıcaklık artışları, anma akımları, kısa devrelerde meydana gelecek termik ve dinamik zorlamalar ve titreşimler dikkate alınarak, imalatçı tarafından saptanacaktır.

iii) Termik Manyetik Kesicinin (TMK) kablo ve bara bağlantılarının kolay ve sağlıklı yapılabilmesi sırasında “Uzatma Baraları”na gerek duyulması halinde, TMK imalatçısı tarafından bu amaç için üretilmiş “Baralar” kullanılacaktır.

3.10.4. Devrelerin Tanıtılması

i) Ana ve yardımcı devre iletkenleri numara, renk veya işaretlerle tanıtılacaktır. Bu işaretleme kablaj şemalarına uygun olacaktır. Tanıtma yalnızca iletken uçlarında yapılacaktır.

ii) Koruma topraklaması devresinde kullanılacak iletkenler (PE) sarı-yeşil çift renkli olacaktır.

iii) Ana ve yardımcı devrelerde kullanılacak nötr iletkenler, açık mavi renkte olacaktır.

3.11. Topraklama Terminali

Panonun dış topraklama sistemine bağlantısı için panonun alt bölümünde, pano gövdesine elektrik deşarjı yöntemi ile irtibatlandırılmış en az M12 ölçüsünde paslanmaz cıvatadan bir topraklama terminali bulunacaktır. Topraklama iletkeninin bağlantısı için iki adet somun ve yaylı rondela terminal üzerine takılmış olarak pano ile birlikte verilecektir. Topraklama terminali toprak işaretiyle işaretlenecektir.

NOT: Direk tipi panolarda Topraklama Terminali, panonun yan dış yüzünde yer alacaktır.
3.12. Ölçü Aletleri
i) Ana Girişte;

1.SEÇENEK 2.SEÇENEK
Voltmetre Voltmetre
Voltmetre komutatörü (7 konumlu) Voltmetre komutatörü (7 konumlu)
Enerji Ölçer (Enerji Analizörü) Aktif Sayaç
- mpermetre (3 adet)

ii) Sokak Aydınlatma Çıkışı;

- 1 adet aktif sayaç.

iii) Ana Giriş ve Sokak Aydınlatma Çıkışı devrelerinde tesis edilecek ölçü aletlerinin elektriksel bağlantıları yapılır iken;

- Akım devrelerinde : 4 mm²,
- Gerilim devrelerinde : 2.5 mm² kesitli bakır iletkenli kablolar kullanılacaktır.

iv) Ölçü Aletleri ve teçhizatına ilişkin teknik karakteristikler aşağıda verilmektedir. Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe söz konusu teçhizatlar belirtilen karakteristiklere uygun olacaktır.

- Voltmetre:
- Ölçme sahası : 250 VAC ve 500 VAC
- Doğruluk sınıfı : 1,5
- Çalışma frekansı : 45-65 Hz
- Sürekli aşırı yüklenme (2 saat) : 1.2 Un
- Kısa süreli aşırı yüklenme : 2xUn
- Bağlantı şekli : Gömme tip, arkadan bağlantılı,
- Boyutları : 96x96 mm./72x72 mm.
- Standartlar : TS 5590/EN 60051-2

- Ampermetre:
- Doğruluk sınıfı :1,5
- Çalışma frekansı : 45-65 Hz
- Sürekli aşırı yüklenme (2 saat) : 1.2x In
- Kısa süreli aşırı yüklenme : 10xIn
- Bağlantı şekli : Gömme tip, arkadan bağlantılı,
- Boyutları : 96x96 mm./72x72 mm.
- Standartlar : TS 5590/EN 60051-2
- Diğer hususlar : Mekanik sıfır ayarlı, trafonun anma akımı kırmızı çizgi ile işaretli


- Aktif Sayaç:
- Nominal gerilim : 3x230/400 VAC
- Bağlantı şekli : 3 faz 4 telli.
- Doğruluk sınıfı : 0,5
- Standartlar : TS EN 61036, TS EN 60687

NOT: Malzeme Listesinde belirtilmesi halinde digital göstergeli ölçü aletleri kullanılabilecektir.

- Akım transformatörleri:
- Primer akım : Tek hat şemasına göre
- Sekonder akım : 5 Amper
- Anma Gücü : 7,5; 10; 15 VA (Yüke göre AG PANO imalatçısı tarafından seçilecektir.)
- Doğruluk sınıfı : 0,5
- Ölçü emniyet katsayısı : 5
- Sürekli termik akım : 1.2xIn
- Kısa süreli termik akım (Ith) : Pano girişinde beklenen en büyük kısa devre akımına uygun.
- Dinamik anma akımı : 2.5xIth

- Enerji Ölçer (Enerji Analizörü)

Enerji Ölçer (Enerji Analizörü) ile;

· En azından faz gerilimleri (faz-faz ve faz-nötr), faz akımları, toplam aktif enerji (kWh), reaktif enerji (kVArh), frekans, güç faktörü, aktif güç (W), reaktif güç (Var), sanal güç (VA) ölçülebilecek ve ekranında izlenebilecektir.
· Faz gerilimi, faz akımı ve toplam akımın minumum ve maksimum değerleri kaydedilecek ve istenildiğinde bu değerlere ulaşılabilecektir.

Enerji Ölçer (Enerji Analizörü) düşük güç tüketimli, AG Pano’nun çalışma koşullarında çalışmaya uygun olacak ve ölçülen parametrelerin doğruluk sınıfı 1.5’dan büyük olmayacaktır. Enerji Ölçer (Enerji Analizörü)’ne değişik oranlarda akım trafolarının bağlantısı mümkün olabilecektir.

ALICI tarafından yukarıda belirtilenlerin haricinde özellikler istenmesi halinde bunlar Malzeme Listesinde belirtilecektir.

3.13. İç İhtiyaç Devreleri

i) Madde 2.3.4"de belirtilen iç ihtiyaç çıkışına aşağıdaki devreler bağlanacaktır.

- Bir adet 1 fazlı güç prizi , (10 A kapasitede)
- İç aydınlatma devresi.

ii) Bağlantılarda;

- Priz devrelerinde en az 2,5 mm²,
- Aydınlatma devrelerinde en az 1,5 mm² kesitli bakır iletkenli kablolar kullanılacaktır.

3.14. İsim Plakası, Ölüm Tehlikesi İhbarları ve Amblem

Panolarda aşağıda belirtilen, isim plakaları, tehlike ihbarları, bağlantı şemaları ve amblem bulunacaktır.

Plakalar ve levhalar paslanmaya dayanıklı malzemelerden yapılacak ve paslanmaz vidalar veya perçinle tutturulacaktır.

Yazılar okunaklı olacak, yazı ve şekiller dış etkilerle silinmeyecek ve solmayacaktır.

i) İsim plakası, panonun ön yüzüne, kolayca görülebilecek ve okunabilecek bir yere konacaktır. İsim plakaları, yapımcının adı ve adresi, imal yılı ve ayı, Alıcının adı sipariş numarası ve malzeme kod numarası, seri numarası, pano gücü, anma akımı, kısa devre dayanıklılığı, koruma derecesi ve standartlarda belirtilen diğer bilgileri içerecektir.

ii) Pano içindeki cihazlar üzerinde, ilgili standartlarında belirtilen bilgileri içeren isim plakaları bulunacaktır.

iii) Panoların kapıları üzerinde ölüm tehlikesi işareti ve uygun yükseklikteki harflerle "ÖLÜM TEHLİKESİ" yazısı bulunacaktır.

iv) Harici tiplerde kapının iç yüzüne, dahili tiplerde dış yan yüzüne yapılacak bir cep içine naylon mahfaza içerisine tek hat şeması konacaktır.

3.15. Korozyona Karşı Önlemler

3.15.1. Genel

Metal bölümler korozyona dayanıklı malzemeden yapılacak ve yüzeyler korozyonu en aza indirecek şekilde işlenecektir.

Korozyona karşı aşağıdaki önlemler alınacaktır:

- Bütün yüzeyler su tutmaz şekilde düzenlenecektir.
- Metal bölümler korozyona dayanıklı malzemeden yapılacak ve yüzeyleri korozyonu en aza indirecek şekilde işlenecektir.
- Akım taşıyan parçalar demir içermeyen metalden yapılacaktır.
- Akım taşıyan ya da yapı elemanı olarak kullanılan alümınyum alaşımları korozyona dayanıklı olacaktır.
- İmalatta kullanılacak malzeme galvanik korozyona yol açmayacak şekilde seçilecek ve düzenlenecektir.
- Demirli parçalar sıcak daldırma usulüyle veya elektro galvanizle kaplanacak veya
boyanacaktır.
- Korozyondan korunacak yüzeyler, düzgün, hasarsız, temiz ve kaplamanın ömrünü azaltan yabancı maddelerden arınmış olacaktır.

3.15.2. Boyama

Metal mahfazalı AG Dağıtım Panoları elektrostatik kaplama yöntemi ile boyanacaktır.

i) Boyanacak yüzeylerdeki, pas ve çapaklar temizlenecek, sivri kenarlar taşlanacak ve pürüzlü yerler zımpara ile düzeltilecektir.

ii) Boyanacak yüzeylerdeki pas ve yağlar, boyama standartlarında belirtilen, kumlama, kimyasal temizleme, v.b metotlarla iyice temizlenecektir.

iii) Elektrostatik boyamada gri renkli (Malzeme Listesinde aksi belirtilmedikçe) RAL 7032 renk kodunda) polyester tipi toz boyalar kullanılacak, kaplama 65 ± 15 mikron kalınlığında olacaktır.

iv) Boyanın niteliği, boya kaplamasının kalınlığı, yüzey üzerinde homojenliği, yapışmanın kontrolu ile belirlenecektir. Ayrıca standartlarda öngörülen diğer deneyler uygulanacaktır.

v) Boya kalınlığı rastgele seçilmiş üç noktada "Boya kontrol aygıtı" ile ölçülecektir. Ortalama kalınlık yukarıda belirtilen değerler arasında olacaktır.

vi) Boya tabakasının kaynaşması rastgele seçilen iki noktada TS 4313/ASTMD 3359"a uygun olarak bant yapıştırma yöntemiyle kontrol edilecektir. Deney sonucu, bu standartlarda yer alan sınıf-4"ten daha kötü olmamalıdır.

3.15.3 Galvanizleme

Galvanizleme işlemi ve galvanize edilmiş yüzeyler üzerindeki deneyler, ISO 1459, 1460, 1461 ve TS 914 standartlarına uygun olarak yapılacaktır. Aksi belirtilmedikçe galvaniz kaplama kalınlıkları TS 914 Çizelge-1"e uygun olacaktır.

Boyanamayan ve sıcak galvaniz yapılamayan küçük parçalar harici tiplerde paslanmaz çelikten, dahili tiplerde ise elektro galvaniz yapılacak veya paslanmaz çelikten olacaktır. Elektro galvaniz kalınlığı 12 mikrondan az olmayacak ve galvanizlemeden sonra uygun bir metotla pasifleme işlemi yapılacaktır.

3.16. Cihazların Ortak Özellikleri

AG PANO’da kullanılacak cihazlar (Termik manyetik kesiciler, sigortalı yük ayırıcıları, akım trafoları, eriyen telli sigortalar, ölçü aletleri, anahtarlı otomatik sigortalar, baralar, vb), varsa ALICI’nın ilgili teknik şartnamelerine yoksa ilgili TSE veya uluslar arası diğer standartlara uygun olacaktır.






Derecelendir
Kaynak www.kcetas.com.tr
İçerik İhbarı



Open Source Document Project AUP&TOS